Jedno z najczęściej mylonych rozróżnień w prawie drogowym dotyczy różnicy między stanem po użyciu alkoholu a stanem nietrzeźwości. Od tego, w którym z tych stanów znajdował się kierowca w chwili kontroli, zależy, czy jego sprawa trafi przed sąd jako wykroczenie, czy jako przestępstwo, co ma zasadnicze znaczenie zarówno dla wymiaru kary, jak i dla dalszych konsekwencji życiowych i zawodowych.
Art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń
„Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych."
Progi promilowe, stan po użyciu a stan nietrzeźwości
Definicje obu stanów zawiera ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a nie sam Kodeks wykroczeń.
| Stan kierowcy | Stężenie we krwi | Wydychane powietrze | Kwalifikacja |
|---|---|---|---|
| Stan po użyciu alkoholu | od 0,2 do 0,5 promila | od 0,1 do 0,25 mg/dm³ | wykroczenie, art. 87 kw |
| Stan nietrzeźwości | powyżej 0,5 promila | powyżej 0,25 mg/dm³ | przestępstwo, art. 178a kk |
Próg trzeźwości wynosi 0,19 promila, wartość 0,2 promila to już wykroczenie. Różnica między obiema kategoriami jest więc wyznaczona precyzyjnym pomiarem, a nie oceną subiektywną, co w praktyce oznacza, że wynik badania alkomatem lub badania krwi ma decydujące znaczenie dla całej sprawy.
Czy dotyczy to też rowerzystów
Przepis art. 87 kw obejmuje w paragrafie 2 również osoby kierujące na drodze publicznej innymi pojazdami niż pojazd mechaniczny, w tym rowerami. Zagrożenie karą jest w tym przypadku łagodniejsze i ma formę wyłącznie grzywny. Co istotne, orzecznictwo wskazuje, że rowerzysta prowadzący rower poboczem jezdni, idąc pieszo, a nie jadąc na nim, nie wypełnia znamion tego wykroczenia.
Jaka kara grozi za jazdę po użyciu alkoholu
Za jazdę pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu grozi kara aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych. Choć formalnie jest to wykroczenie, a nie przestępstwo, konsekwencje bywają dotkliwe, zwłaszcza dla osób, dla których prowadzenie pojazdu jest częścią wykonywanego zawodu.
Obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów
Zgodnie z art. 87 § 3 kw, w razie popełnienia wykroczenia z paragrafu 1, sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy w wyroku z 12 kwietnia 2024 r. wskazał, że zakaz ten powinien pozostawać w funkcjonalnym związku z rodzajem pojazdu, którego prowadzenia w stanie po użyciu alkoholu dopuścił się sprawca, co oznacza, że jego zakres nie musi automatycznie obejmować wszystkich kategorii uprawnień, jakie posiada dana osoba.
Jak przebiega badanie trzeźwości i co warto wiedzieć
Badanie stanu trzeźwości przeprowadza się najczęściej za pomocą urządzenia elektronicznego, mierzącego zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. W razie wątpliwości co do wyniku, kierowca ma prawo zażądać przeprowadzenia badania krwi. Prawidłowość przeprowadzenia badania, w tym stan techniczny i kalibracja użytego urządzenia, ma istotne znaczenie dowodowe i bywa przedmiotem weryfikacji w toku postępowania.
Linia obrony w sprawach z art. 87 kw
Choć sprawy o jazdę po użyciu alkoholu opierają się zwykle na obiektywnym wyniku badania, wciąż istnieje pole do skutecznej obrony. Obejmuje ona w szczególności:
- weryfikację prawidłowości przeprowadzenia badania, w tym sprawności i kalibracji urządzenia pomiarowego,
- analizę czasu, jaki upłynął od spożycia alkoholu do momentu badania, co ma znaczenie dla wiarygodności wyniku,
- ocenę zakresu, w jakim powinien zostać orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, w kontekście związku funkcjonalnego z danym rodzajem pojazdu,
- ocenę zasadności przyjęcia mandatu w stosunku do skierowania sprawy na drogę sądową.
FAQ, najczęstsze pytania o jazdę po użyciu alkoholu
Stężenie od 0,2 do 0,5 promila we krwi to stan po użyciu alkoholu, wykroczenie z art. 87 kodeksu wykroczeń. Powyżej 0,5 promila to stan nietrzeźwości, przestępstwo z art. 178a kodeksu karnego.
Tak, próg trzeźwości w rozumieniu przepisów wynosi 0,2 promila. Wartości niższe nie stanowią ani wykroczenia, ani przestępstwa, choć nie oznacza to rekomendacji prowadzenia pojazdu po spożyciu jakiejkolwiek ilości alkoholu.
Tak, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów przy wykroczeniu z art. 87 kw ma charakter obligatoryjny, sąd decyduje jedynie o jego długości i zakresie.
Tak, przepis art. 87 kw obejmuje również rowerzystów, choć zagrożenie karą jest w tym przypadku łagodniejsze niż dla kierowców pojazdów mechanicznych.
Artykuł ma charakter ogólnej informacji prawnej i nie zastępuje indywidualnej porady adwokata. Stan prawny na dzień publikacji.
Masz sprawę o jazdę po użyciu alkoholu?
Skontaktuj się ze mną, oceniam okoliczności sprawy i pomagam ograniczyć konsekwencje, w tym zakres orzekanego zakazu prowadzenia pojazdów. Obsługuję klientów z Wrocławia, Oleśnicy i całego Dolnego Śląska.