Art. 55 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
„Kto, wbrew przepisom ustawy, dokonuje przywozu, wywozu, przewozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności od roku do lat 10."
Przy znacznej ilości środków sprawcy grozi kara pozbawienia wolności nie krótsza niż 3 lata. Przemyt to jedno z najsurowiej zagrożonych przestępstw narkotykowych, co wynika z jego transgranicznego, zorganizowanego charakteru.
Cztery formy popełnienia przemytu
Art. 55 ustawy penalizuje cztery alternatywne formy działania: przywóz narkotyków na terytorium Polski, ich wywóz poza to terytorium, przewóz przez terytorium kraju bez konieczności przekroczenia granicy zewnętrznej, a także wewnątrzwspólnotowe nabycie lub dostawę, dotyczącą przemieszczania środków między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Każda z tych form stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności, niezależnie od tego, czy sprawca planował dalszą dystrybucję przemyconej substancji, czy przewoził ją wyłącznie na własny użytek.
Przemyt a wprowadzenie do obrotu
Przemyt bywa mylony z wprowadzeniem narkotyków do obrotu z art. 56 ustawy, jednak są to odrębne czyny zabronione, które mogą zostać przypisane kumulatywnie, jeżeli sprawca zarówno przewiózł narkotyki przez granicę, jak i następnie uczestniczył w ich dalszej dystrybucji. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 22 czerwca 2021 r. (sygn. II AKa 111/20) podkreślił, że sam przewóz środków odurzających nie jest tożsamy z wprowadzaniem ich do obrotu, a rozgraniczenie tych czynów wymaga każdorazowej analizy zamiaru sprawcy i celu, w jakim przewożona była substancja.
Wypadek mniejszej wagi
Art. 55 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
„W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2."
Wypadek mniejszej wagi dotyczy sytuacji, w której stopień społecznej szkodliwości czynu jest znacznie niższy niż typowy, na przykład ze względu na niewielką ilość przemycanej substancji, jednorazowość działania czy okoliczności popełnienia czynu. Przyjęcie tej łagodniejszej kwalifikacji może znacząco wpłynąć na ostateczny wymiar kary, dlatego jest to jeden z kluczowych obszarów, na których koncentruje się linia obrony.
Posiadanie jako czyn współukarany
W praktyce sądowej przyjmuje się, że posiadanie przemycanych narkotyków w trakcie ich przewozu stanowi czyn współukarany, uprzedni wobec przemytu, i nie jest kwalifikowane odrębnie z art. 62 ustawy. Oznacza to, że sprawca nie odpowiada jednocześnie za posiadanie i za przemyt tej samej substancji, lecz wyłącznie za przemyt, chyba że po przewiezieniu narkotyków dalej je przechowywał w celach niezwiązanych z samym przewozem.
Zagrożenie karą
| Czyn | Podstawa prawna | Zagrożenie karą |
|---|---|---|
| Przemyt, typ podstawowy | Art. 55 ust. 1 | Grzywna i pozbawienie wolności od roku do 10 lat |
| Przemyt, znaczna ilość | Art. 55 ust. 3 | Pozbawienie wolności nie krótsze niż 3 lata |
| Wypadek mniejszej wagi | Art. 55 ust. 2 | Grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do 2 lat |
Linia obrony
Obrona w sprawach o przemyt narkotyków powinna obejmować w szczególności ocenę, czy przewożona ilość i okoliczności czynu uzasadniają przyjęcie wypadku mniejszej wagi, weryfikację legalności kontroli granicznej lub celnej, w tym podstaw do przeszukania pojazdu lub bagażu, a także analizę, czy prawidłowo ustalono zamiar sprawcy w zakresie dalszego przeznaczenia przewożonej substancji.
FAQ, najczęstsze pytania o przemyt narkotyków
Przewóz staje się przemytem w rozumieniu art. 55 ustawy przede wszystkim, gdy dochodzi do przekroczenia granicy państwowej lub przemieszczenia substancji między państwami Unii Europejskiej. Przewóz krajowy bez przekroczenia granicy zewnętrznej również jest objęty tym przepisem.
Gdy stopień społecznej szkodliwości czynu jest znacznie niższy niż typowy, co ocenia się na podstawie ilości substancji, okoliczności czynu oraz sposobu działania sprawcy.
Zasadniczo nie. Posiadanie przemycanej substancji w trakcie jej przewozu traktowane jest jako czyn współukarany wobec przemytu, więc sprawca odpowiada wyłącznie za przemyt.
Artykuł ma charakter ogólnej informacji prawnej i nie zastępuje indywidualnej porady adwokata. Stan prawny na dzień publikacji.
Postawiono Ci zarzut przemytu narkotyków?
Sprawy o przemyt wymagają dokładnej analizy okoliczności kontroli granicznej i przewozu jeszcze przed złożeniem wyjaśnień. Skontaktuj się ze mną, obsługuję klientów z Wrocławia, Oleśnicy i całego Dolnego Śląska.